Historia kolei w Pyskowicach

Pyskowice, to blisko dwudziestotysi─Öczne miasto po┼éo┼╝one w wojew├│dztwie ┼Ül─ůskim

w odleg┼éo┼Ťci oko┼éo 11km od Gliwic. Pierwsza udokumentowana wzmianka o Pyskowicach pochodzi z 1256 roku. Natomiast pierwsza wzmianka w kontek┼Ťcie miasta pochodzi z 1327 roku. Wa┼╝nym okresem dla Pyskowic jest dotarcie do nich kolei ┼╝elaznych wraz,

z kt├│rym nast─Öpuje przyspieszony rozw├│j. Wtedy powstaj─ů osiedla dla pracownik├│w kolei, natomiast w okresie mi─Ödzywojennym dla g├│rnik├│w i hutnik├│w spoza miasta, co ┼é─ůczy z sob─ů potrzeb─Ö skomunikowania i dalszej rozbudowy infrastruktury. Wp┼éyw kolei na miasto i odwrotnie postaram si─Ö przedstawi─ç w poni┼╝szym opracowaniu.

Pocz─ůtek kolei w Pyskowicach...

Kolej do Pyskowic (Peiskretscham) dotar┼éa 15-go sierpnia 1879 roku, kiedy to otwarto lini─Ö kolejow─ů z Toszka (Tost) do Pyskowic. By┼éa ona przed┼éu┼╝eniem linii z Wroc┼éawia (Breslau) przez Opole do Toszka, a docelowo do Bytomia (Beuthen). Pyskowice d┼éugo nie by┼éy stacj─ů ko┼äcow─ů, bo w niespe┼éna rok po oficjalnym przybyciu tam kolei, otwarta zosta┼éa linia do Gliwic ┼üab─Öd (Gleiwitz Laband - 1 marzec 1880) i do Zabrza Biskupic (Borsigwerk - 15 maj 1880), awansuj─ůc pyskowick─ů stacj─Ö do miana stacji w─Öz┼éowej. Wtedy to Pyskowice sta┼éy si─Ö miastem ze sporych rozmiar├│w stacj─ů PKP, ale i nie tylko. 1 pa┼║dziernika 1913 roku otwarta zostaje 23 kilometrowa

 

  • pyskowice5

 Perony dworca w Pyskowicach w latach 20-tych.

                linia kolei piaskowych powsta┼éa z inicjatywy kapita┼é├│w Borsiga i Ballestrema. Nowo powsta┼éa linia obs┼éugiwa┼éa kopalnie Rokitnica, Mikulczyce, Wawel, Ludwik, Jadwiga zaopatruj─ůce je w piasek podsadzkowy wydobywany w okolicach Pyskowic - dzi┼Ť┬ť zbiornik wodny Dzier┼╝no.

Docelowo w pa┼║dzierniku 1909 roku powsta┼éo przedsi─Öbiorstwo "Gewerkschaft Altenberg II und Peiskretscham", kt├│re to w┼éa┼Ťnie zleci┼éo budow─Ö powsta┼éej linii. Poci─ůgi "piaskowe" sk┼éada┼éy si─Ö z 24 trzyosiowych wagon├│w

o ┼éadowno┼Ťci 40 ton, dla kt├│rych firma Borsig w 1913 roku zbudowa┼éa tendrzaki o uk┼éadzie osi 1-5-0 o masie 98,5 tony.

W latach p├│┬čniejszych, bo w 1935 roku dla pyskowickiej kolei piaskowej Borsig buduje, w ilo┬ťci 12 sztuk, legendarne TKz. Najci─Ö┼╝szy w├│wczas tendrzak Europy(!) o masie s┼éu┼╝bowej 139 ton

i nacisku 23 ton na o┼Ť, wyposa┼╝ony w centralny sprz─Ög samoczynny przechodzi na trwa┼ée do historii, uchodz┼íc za niesamowicie mocn┼í maszyn─Ö. Parow├│z jednak mia┼é kilka wad.

Posiada┼é niesamowicie wydajny kocio┼é, kt├│ry musia┼é by─ç zasilany odpowiednio du┼╝─ů ilo┬ťci┼í paliwa, a jego ilo┼Ť─ç na parowozach tego typu (tendrzak - parow├│z nie posiadaj┼ícy tendra, przez co zapasy wody i w─Ögla znajdowa┼éy si─Ö w skrzyniach wodnych i w─Öglowych znajduj┼ícych si─Ö na nim) by┼éa niewielka. W efekcie dru┼╝yna parowozowa musia┼éa bardzo roztropnie korzysta─ç z zasob├│w paliwa, jakimi dysponowa┼éa. Jedyny zachowany egzemplarz parowoz├│w tej serii to TKz 211 znajduj─ůcy si─Ö obecnie w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie.

 

Dodatkowe informacje